Dalam era globalisasi dan kemajuan teknologi maklumat, jenayah siber semakin berleluasa dan menjadi ancaman kepada masyarakat dan negara. Jenayah siber boleh ditakrifkan sebagai perbuatan jenayah yang dilakukan dengan menggunakan komputer dan rangkaian internet. Jenayah siber ini meliputi penipuan dalam talian, kecurian data peribadi, penggodaman sistem komputer dan penyebaran virus komputer. Jenayah siber ini bukan sahaja memberi kesan kepada individu, malahan turut memberi impak yang besar kepada organisasi dan negara. Oleh itu, langkah-langkah yang berkesan perlu diambil untuk mengatasi masalah jenayah siber ini daripada terus menular dan mengancam keselamatan masyarakat dan negara. Persoalannya, apakah cara-cara yang boleh diambil untuk mengatasi masalah ini?
Antara cara yang boleh diambil untuk mengatasi masalah jenayah siber ialah dengan meningkatkan kesedaran masyarakat tentang jenayah siber. Hal ini kerana masih ramai dalam kalangan masyarakat yang tidak mengetahui atau kurang terdedah dengan jenayah siber. Mereka tidak menyedari bahawa mereka boleh menjadi mangsa jenayah siber pada bila-bila masa sahaja. Oleh itu, kempen-kempen kesedaran tentang jenayah siber perlu dipergiatkan oleh pihak kerajaan dan badan-badan bukan kerajaan (NGO). Sebagai contoh, kempen yang boleh dijalankan adalah seperti kempen anti-penipuan dalam talian dan kempen keselamatan siber. Kempen-kempen ini boleh dijalankan melalui media massa, media sosial dan juga di sekolah-sekolah. Selain itu, masyarakat juga perlu didedahkan dengan langkah-langkah keselamatan yang perlu diambil ketika melayari internet agar tidak menjadi mangsa jenayah siber. Tegasnya, kesedaran masyarakat tentang jenayah siber perlu ditingkatkan agar mereka lebih berwaspada dan tidak mudah menjadi mangsa.
Selain itu, pihak kerajaan juga perlu memperkasakan undang-undang berkaitan jenayah siber. Hal ini kerana undang-undang yang sedia ada dilihat kurang efektif dalam menangani jenayah siber yang semakin kompleks dan canggih. Pihak kerajaan perlu menggubal undang-undang baharu yang lebih komprehensif dan efektif dalam menangani jenayah siber. Sebagai contoh, kerajaan boleh mewujudkan akta khusus yang berkaitan dengan jenayah siber seperti Akta Jenayah Siber. Akta ini perlu merangkumi semua jenis jenayah siber dan hukuman yang setimpal perlu dikenakan kepada penjenayah siber. Selain itu, pihak penguatkuasa seperti Polis Diraja Malaysia (PDRM) dan Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (SKMM) perlu diberi latihan dan kemahiran yang mencukupi dalam menyiasat dan mendakwa penjenayah siber. Kerjasama antara negara juga perlu dipertingkatkan dalam membanteras jenayah siber yang bersifat rentas sempadan. Jelaslah bahawa penggubalan undang-undang yang lebih komprehensif dan penguatkuasaan yang lebih tegas mampu mengekang jenayah siber daripada terus berleluasa.
Pada masa yang sama, masyarakat juga perlu memainkan peranan dalam mengatasi masalah jenayah siber ini. Masyarakat perlu sentiasa berwaspada dan tidak mudah terpedaya dengan tawaran-tawaran yang mencurigakan di internet. Sebagai contoh, jika kita menerima e-mel atau mesej yang meminta kita untuk memberikan maklumat peribadi seperti nombor kad pengenalan, nombor akaun bank dan kata laluan, kita perlu berhati-hati dan tidak mendedahkan maklumat tersebut kepada pihak yang tidak dikenali. Selain itu, kita juga perlu berhati-hati ketika membeli-belah dalam talian dan memastikan bahawa laman web tersebut adalah sahih dan selamat untuk digunakan. Kita juga boleh melindungi komputer dan telefon pintar kita dengan perisian anti-virus yang terkini agar dapat mengelakkan daripada dicerobohi oleh penggodam. Intihannya, masyarakat perlu melengkapkan diri dengan ilmu pengetahuan tentang jenayah siber dan sentiasa berwaspada agar tidak menjadi mangsa.
Seterusnya, institusi pendidikan juga memainkan peranan penting dalam mendidik generasi muda tentang jenayah siber dan langkah-langkah pencegahannya. Pendidikan tentang jenayah siber boleh diterapkan dalam mata pelajaran seperti Teknologi Maklumat dan Komunikasi (TMK) dan Pendidikan Sivik dan Kewarganegaraan. Pelajar-pelajar perlu didedahkan dengan jenis-jenis jenayah siber, kesan-kesan jenayah siber dan langkah-langkah pencegahan yang boleh diambil. Selain itu, pihak sekolah juga boleh menjemput pegawai-pegawai daripada agensi-agensi kerajaan seperti PDRM dan SKMM untuk memberikan ceramah dan taklimat berkaitan jenayah siber kepada pelajar-pelajar. Dengan adanya pendedahan awal tentang jenayah siber ini, diharap agar pelajar-pelajar dapat melindungi diri mereka daripada menjadi mangsa jenayah siber. Tegasnya, institusi pendidikan perlu memainkan peranan dalam mendidik generasi muda tentang jenayah siber agar mereka lebih cakna dan berwaspada.
Konklusinya, jenayah siber merupakan ancaman yang semakin berleluasa dan perlu ditangani dengan segera. Semua pihak termasuklah kerajaan, masyarakat dan institusi pendidikan perlu bekerjasama dan berganding bahu dalam usaha untuk mengatasi masalah jenayah siber ini. Pihak kerajaan perlu memperkasakan undang-undang dan penguatkuasaan berkaitan jenayah siber. Masyarakat pula perlu melengkapkan diri dengan ilmu pengetahuan tentang jenayah siber dan sentiasa berwaspada agar tidak menjadi mangsa. Institusi pendidikan pula perlu mendidik generasi muda tentang jenayah siber dan langkah-langkah pencegahannya. Sekiranya usaha-usaha ini dapat dilaksanakan dengan berkesan, sudah pasti masalah jenayah siber dapat diatasi dan seterusnya mewujudkan persekitaran siber yang selamat dan kondusif. Bak kata pepatah, mencegah lebih baik daripada mengubati. Oleh itu, marilah kita bersama-sama mencegah jenayah siber daripada terus menular dan mengancam keselamatan masyarakat dan negara. Semoga dengan usaha yang berterusan daripada semua pihak, jenayah siber dapat dibanteras dan masyarakat dapat menjalani kehidupan dengan lebih aman dan sejahtera.