Malaysia merupakan sebuah negara membangun yang terdiri daripada 13 buah negeri dan 3 wilayah persekutuan. Saban tahun, setiap negeri di Malaysia membangun dengan pesat seiring dengan peredaran masa dan kemajuan teknologi. Pembangunan yang pesat ini meliputi pelbagai aspek termasuklah pembangunan infrastruktur, perumahan dan kemudahan-kemudahan awam yang lain. Namun begitu, pembangunan yang tidak terancang akan mengakibatkan pembaziran dan menjejaskan kesejahteraan penduduk setempat. Oleh itu, bagi memastikan pembangunan yang lestari dan mapan, setiap bandar di Malaysia perlulah dirancang dengan teliti dan sistematik. Persoalannya, apakah ciri-ciri yang perlu ada bagi sesebuah bandar yang terancang?
Antara ciri utama yang perlu ada bagi sesebuah bandar yang terancang adalah mempunyai sistem pengangkutan awam yang efisien dan bersepadu. Sistem pengangkutan awam yang efisien amat penting bagi menjamin kelancaran perjalanan penduduk di sesebuah bandar. Sebagai contoh, sistem pengangkutan awam seperti Transit Aliran Ringan (LRT), Transit Aliran Massa (MRT), bas dan teksi yang terdapat di Kuala Lumpur memudahkan pergerakan penduduk di sekitar ibu kota tersebut. Selain itu, sistem pengangkutan awam yang bersepadu juga haruslah diwujudkan bagi memastikan setiap kawasan di dalam sesebuah bandar itu dapat dihubungkan dengan pengangkutan awam. Pembinaan bandar terancang seperti Putrajaya dan Cyberjaya yang dilengkapi dengan sistem pengangkutan awam yang baik wajar dijadikan contoh dalam perancangan bandar-bandar lain di Malaysia. Intihannya, sistem pengangkutan awam yang efisien dan bersepadu merupakan antara ciri utama yang perlu ada bagi sesebuah bandar terancang.
Ciri-ciri lain yang perlu ada bagi sebuah bandar terancang adalah mempunyai sistem perumahan yang tersusun dan sistematik. Hal ini demikian kerana permintaan terhadap rumah kediaman yang selesa dan selamat semakin meningkat dalam kalangan masyarakat terutamanya di bandar-bandar besar. Misalnya, pemaju perumahan di Malaysia kebanyakannya telah membina perumahan secara terancang dengan menyediakan pelbagai kemudahan awam seperti taman permainan, pondok keselamatan dan dewan serbaguna. Perancangan awal yang dibuat oleh pemaju ini telah memudahkan pihak berkuasa tempatan (PBT) untuk mengurus dan menyelenggara kawasan perumahan tersebut kelak. Tambahan pula, kawasan perumahan yang tersusun dan sistematik ini juga memudahkan perancangan pembangunan pada masa hadapan. Tegasnya, bandar yang terancang perlulah mempunyai sistem perumahan yang tersusun dan sistematik bagi menjamin keselesaan dan kesejahteraan penduduk setempat.
Dalam pada itu, antara ciri yang terdapat pada sebuah bandar terancang adalah mempunyai kemudahan awam yang lengkap dan kondusif. Antara kemudahan awam yang wajib disediakan di sesebuah bandar adalah seperti sekolah, hospital, balai polis, balai bomba, pusat komuniti dan tempat beribadat. Kemudahan-kemudahan awam ini penting bagi menjamin kesejahteraan dan keselamatan penduduk di sesebuah bandar. Kebiasaannya, sesebuah bandar yang terancang akan mempunyai kemudahan awam di lokasi-lokasi yang strategik dan mudah untuk diakses oleh penduduk setempat. Sebagai contoh, bandar terancang Putrajaya mempunyai kemudahan awam yang lengkap dan terletak berhampiran dengan kawasan perumahan. Putrajaya juga mempunyai Hospital Putrajaya, Institut Kanser Negara dan pelbagai kemudahan lain yang lengkap dan kondusif. Intihannya, kemudahan awam yang lengkap dan kondusif merupakan antara ciri utama yang terdapat pada sesebuah bandar yang terancang.
Selain itu, sesebuah bandar yang terancang akan mempunyai sistem keselamatan yang ketat dan efisien. Sistem keselamatan ini merangkumi aspek keselamatan penduduk dan juga kemudahan awam yang terdapat di sesebuah bandar. Pihak berkuasa tempatan (PBT) haruslah memastikan bahawa setiap kawasan perumahan dan juga kemudahan awam dipantau oleh pegawai keselamatan yang mencukupi. Selain itu, pemasangan kamera litar tertutup (CCTV) di tempat-tempat awam juga perlu diperluaskan bagi mencegah sebarang kejadian jenayah dan vandalisme daripada berlaku. Misalnya, di bandar terancang seperti Cyberjaya, sistem keselamatan yang lengkap disediakan di setiap kawasan perumahan, komersial dan kemudahan awam. Hal ini secara tidak langsung dapat menjamin keselamatan penduduk dan mengurangkan kadar jenayah di bandar tersebut. Jelaslah bahawa sistem keselamatan yang ketat dan efisien merupakan antara ciri yang terdapat pada sesebuah bandar yang terancang.
Kesimpulannya, perancangan yang teliti dan menyeluruh amat diperlukan dalam membangunkan sesebuah bandar agar pembangunan yang dilaksanakan itu bersifat mapan dan berdaya tahan. Bandar yang terancang juga secara tidak langsung akan meningkatkan taraf hidup masyarakat dan menjana pertumbuhan ekonomi setempat. Kerjasama dan komitmen daripada semua pihak amatlah ditagih dalam pembangunan sesebuah bandar terancang. Tanpa kerjasama yang erat antara pemaju, pihak berkuasa dan penduduk setempat, sukar untuk kita mencapai objektif dalam perancangan sesebuah bandar. Semoga bandar-bandar yang terdapat di Malaysia dapat dibangunkan dengan lebih baik dan terancang serta menjadi contoh kepada negara-negara lain di dunia. Bak kata pepatah, yang bulat tidak datang bergolek, yang pipih tidak datang melayang. Oleh itu, marilah kita berganding bahu dalam membangunkan bandar yang terancang agar kelak dapat diwarisi oleh generasi yang akan datang.